Kaapstad voor beginners

Kaapstad is de oudste stad van het continent Afrika, de tweede stad van Zuid-Afrika op basis van het inwoneraantal en volgens sommigen de mooiste stad van de wereld. Dat heeft vooral te maken met de prachtige ligging in een nationaal park, waarbij de stad omringd wordt door bergen zoals de wereldberoemde Tafelberg en water. Kaapstad is levendig, multicultureel, kleurrijk en boeiend. De stad heeft een boeiende geschiedenis waar de Europeanen en dan met name de Nederlanders een belangrijke rol in gespeeld hebben. Dit zijn toch voldoende redenen om een bezoek aan Kaapstad in te plannen tijdens een rondreis door Zuid-Afrika. De stad is zelfs boeiend genoeg om de lange vlucht te verantwoorden om alleen maar naar Kaapstad te vliegen en je te focussen op de stad en de omgeving. Zo’n vakantie kan je gemakkelijk een week tot twee weken bezig houden zonder je enig moment te vervelen.

Kaapstad ligt in het zuidwesten van Zuid-Afrika. In tegenstelling tot wat heel veel mensen lijken te denken is Kaapstad niet de meest zuidelijke stad van het het land of het continent Afrika. Port Elizabeth ligt iets zuidelijker en ook de aanzienlijk kleinere stad Mosselbaai ligt zuidelijker op het continent. De naam Kaapstad (Cape Town) komt door de ligging nabij Kaap de Goede Hoop. Oorspronkelijk noemden de Portugezen, die hier eerder waren dan de Nederlanders, deze plek nog ‘Kaap van Stormen’. De Portugese koning veranderde dit later in ‘Kaap de Goede Hoop’ (Cabo da Boa Esperança).

Geschiedenis van Kaapstad

De voorgeschiedenis van Kaapstad brengt ons terug naar lang vervlogen tijden tot wel 100.000 jaar geleden. Toen waren hier al mensen die zich hier vestigden. Van Kaapstad was natuurlijk nog geen sprake, maar het zijn wel de eerste sporen van menselijke aanwezigheid die dateren uit deze tijd. De eerste bewoners waren jagers en verzamelaars die met simpele primitieve werktuigen leefden. Het was pas rond 8000 voor Christus dat de jagers van Kaapstad bijvoorbeeld voor het eerst een pijl en boog hanteerden. Zo rond 2000 voor Christus kwamen daar ook de eerste wat meer ontwikkelde boerengemeenschappen bij. Verder is over deze hele vroege geschiedenis niet zoveel bekend.

Later, rond de vijftiende eeuw, ontwikkelde de Europese scheepvaart zich steeds meer. Het gevolg hiervan was dat er steeds meer scheepsroutes kwamen naar het oosten. Het waren Portugese zeevaarders die als eerste in staat waren om langs de westkust van Afrika steeds verder richting het zuiden te zeilen en zo de kaap te ronden. Lange tijd was dit de enige route naar het Verre Oosten. De eerste Europeanen die aan land kwamen deden dit bij de Mosselbaai. Zij dreven handel met lokale stammen. Dit uitstapje van een Europeaan werd gedaan omdat het weer een keer gunstig was, waardoor het mogelijk was om deze anders zo ruige kust eens wat beter te verkennen. In de jaren daarop werden steeds meer delen van het huidige Kaapstad door Europeanen, met name Portugezen, ontdekt. Zo werd de Tafelberg voor het eerst door de Portugees António de Saldanha ontdekt in 1503. Hij was ook de eerste Europeaan die deze berg beklom. De Portugese belangstelling voor de kaap was echter niet groot, dit ondanks de belangrijke strategische ligging. Portugal had inmiddels al nederzettingen zoals in Mozambique. Dit land voorzag goed in de behoefte van de Portugezen. Wel had Portugal tot laat in de 16e eeuw het monopolie op de zeeroute naar het oosten in Azië. De eerste Hollandse zeevaarders vertrokken in 1611 richting Indië over de kaap. Zij deden dat bewust meer in open zee omdat de kustlijn van Oost Afrika bekend stond als gevaarlijk. De Britten hebben ook nog gewacht om de kaap te claimen tot 1620.

Kaap de Goeie Hoop

Al snel werd de kaap een Nederlandse kolonie. Het Nederlandse schip Nieuw Haarlem kwam zijn terugreis van Indië op 25 maart 1647 langs de kaap en strandde. Hierdoor kwamen zij noodgedwongen aan land. De bemanning bracht in totaal een jaar door op de kaap toen zij uiteindelijk door een vloot van Nederlandse schepen weer werden opgepikt. Zij berichtten over het gunstige klimaat en de goede ervaringen die zij ondervonden met de inheemse Khoikhoi stam. Hierop besloot de verenigde Oost-Indische Compagnie om van de kaap een verversingspost te maken. In eerste instantie waren vooral de gebieden in Azië zeer lonend voor de compagnie en bleef het bij een kleine verversingpost. Een van de koopmannen aan bord van de vijf schepen die de gestrande zeelieden hadden opgepikt werd destijds verdacht van corruptie. Hij stelde zich beschikbaar voor de opbouw van de verversingpost. Het bleek belangrijk dat de zeelieden die de lange reis naar Azië maakten voldoende vers vlees en verse groente kregen om zo verschrikkelijke ziekten als scheurbuik de kop in te drukken. Op deze manier zou het sterftecijfer onder de bemanning aanzienlijk zijn gedaald, waardoor de reizen naar Indië efficiënter werden. Zo werd Kaapstad een steeds belangrijkere kolonie. Een kleine groep mensen vestigden zich in het gebied en introduceerden nieuwe landbouwmethodes waarmee de inheemse volkeren betere oogsten konden krijgen.

Een lange periode begon waarin de invloed van Nederland en andere Europese volkeren steeds groter werd. Het arbeidsethos van de lokale stammen werd niet geschikt bevonden en er werden slaven ingevoerd en ook kwamen er kolonisten uit verschillende Europese landen. In 1806, nadat de VOC failliet ging, waren het de Britten die het hier voor het zeggen kregen en lange tijd hun invloed uitoefenden. Alle invloeden die de Europese mogendheden die afgelopen eeuwen hebben gehad, hebben Kaapstad gemaakt stad die ze nu is: een enorme grote stad met de Tafelberg als herkenbaar icoon.

Opmerkingen over deze site?

We doen ons best om de informatie op www.kaapstadvoorbeginners.nl zo accuraat, eerlijk en actueel mogelijk te houden. Toch kan het gebeuren dat er een foutje insluipt of er iets veranderd is wat we nog niet op deze site vermeld hebben. Opmerkingen kunnen verstuurd worden via het contactformulier op deze pagina.

Kleurrijke huizen van Bo-Kaap in Kaapstad